گزارش علمی : پرورشگاه شترمرغ

 

 

(ساحل آرامش مکران)

 

 

 

 

دبیرستان غیردولتی ولایت

 

سال تحصیلی : 401-1400

 

درس: انسان ومحیط زیست        دبیر:بهمن زهروزئی

 

 

 

اطلاعات اولیه شترمرغ

شترمرغ((s truthio camelus ) بزرگترین پرنده زنده است که متعلق به خانواده ratite ها به معنای سینه پهنان می باشد.

اعضای این خانواده بوسیله عدم قدرت پرواز،توانایی دویدن و فقدان جناق در استخوان سینه شان شناخته می شوند.

این پرندگان بسیار مقاوم بوده و به آسانی می توانند با شرایط گوناگون اقلیمی سازگار شوند. آنها می توانند در چراگاه های فقیری که گاو و گوسفند قادر به رشد و زندگی نیستند زنده بمانند.

اطلاعات اولیه شتر مرغ

 

تاریخچه شتر مرغ

مصریان باستان در ۲۰۰۰سال قبل شتر مرغ را برای کشیدن ارابه تربیت می کردند. آرسینو ملکه مصری بر شتر مرغ زین شده ای سوارمی شده است. گروههای شترمرغ گاهی اوقات در روم برای کشیدن ارابه ها در مسابقات مورد استفاده قرار می گرفتند. ژنرالهای رومی کلاه خودهای رزمی خود را با پرهای شترمرغ، به عنوان نشانه ای از رهبری ( فرماندهی) می آراستند. همسران آنها خود را با پرهای شترمرغ به عنوان سلطنتی می آراستند و در کارهای روزمره سوار برشتر مرغ می شدند. پوسته تخم شتر مرغ در غارهای چین کشف شد که متعلق به ۲۵۰۰سال قبل است که توسط انسانها مورد استفاده واقع می شدند.

  • بدست آمده که پیشنهاد می کند که بوشمن های ( قبایل شکارچی) اولیه در افریقای جنوبی این پرندگان بزرگ را برای گوشت شکار می کردند. از پوسته های شتر مرغ به عنوان ظروف آب استفاده می کردند از آنها تخت های تزئینی می ساختند.

نقاشی های قدیمی شتر مرغ در معابد مصری کشف شدند

بیانگر آن است که آنها تا حدی بوسیله مصریان اهلی شده بودند. شتر مرغ نشانه تِمی ، الهه مصری صداقت و عدالت بوده است.

فراعنه و خانواده هایشان جزء طبقات برتری بودند که می توانستند دارای بادبزنهای ساخته شده از پر شتر مرغ باشند. روغن شتر مرغ توسط مصریان و رومیان باستان به عنوان ماده آرایشی و برای ماده ای جهت درمان درد و روماتیسم استفاده می شد. در دهه ۱۷۰۰ ماری آنتوانت پرهای شتر مرغ را به عنوان یک مد دلخواه زنان مجدداً معرفی نمود. آنچه اتفاق افتاد انفجاری در صنعت پر شتر مرغ بود که در طول قرن نوزدهم و نیز در قرن بیستم ادامه یافت.

 

در دوره معاصر شتر مرغ، پس ازآنکه به واسطه شکار برای برداشت پرهای باشکوهش منقرض شده بودند، در اکثر مناطق قلمرو طبیعی است در وضعیت حفاظت شده جنوبی قرارداد. مزارع شترمرغ در حال حاضر به طور گسترده در سراسر دنیا راه اندازی می شوند. تولید پر، گوشت، روغن و تخم برای بازار جهانی آن می کنند.

انواع شترمرغ :

  1. شترمرغ آفریقای جنوبی struthio camelus australis گردن آبی
  2. شتر مرغ آفریقای شمالی struthio camelus camelus گردن قرمز
  3. شترمرغ آفریقای شرقی struthio camelus massaicus گردن قرمز
  4. شترمرغ سومالی struthio camelus molibdophanes گردن آبی
  5. شترمرغ آفریقایی اهلی شده struthio camelus domesticus گردن سیاه

مورد اخیر نوع اهلی شده ای می باشد که از قرن گذشته در آفریقای جنوبی تولید شده است

که نتیجه تلاقی بین زیرگونه های مختلف با انتخاب بهترین پر،بالاترین باروری و مقاوم ترین در حمل و نقل می باشد.

 

مزایای هر یک از این گونه ها بدین شرح است:

گردن آبی:جوجه ها مقاوم تر با درصد قدرت زنده مانی بیشتر اما تولید تخم کمتر

گردن قرمز:قد بلندتر،تولید گوشت بیشتر،بلوغ دیرتر و تولید تخم کمتر

گردن سیاه(شترمرغ اهلی):مطیع تر،تولید تخم بالا اما جوجه ها ضعیف تر،جثه کوچکتر و تولید گوشت کمتر

تغذیه شترمرغ :

رشد و افزایش وزن شترمرغ بسته به نوع تغذیه و مدیریت آن دارد غذای مصرفی شترمرغ بستگی به وزن پرنده و میزان انرژی موجود در جیره دارد .

معمولا پرندگان تا زمانیکه از لحاظ انرژی نیاز شان رفع نگردد دست از خوردن نمی کشند و تغذیه درست باعث رشد سریع از یک تا چهار ماهگی می گردد ، در تهیه جیره می بایستی فاکتورهایی را در نظر گرفت .

و انواع جیره بر اساس سن شترمرغ تعریف می گردد. از جمله :

1- استفاده از سنگریزه در خوراک

2- ویتامین‌ها

3- خوراندن کود

4- آب آشامیدنی

 

 

 

 

محصولات شترمرغ

گوشت،پوست،پر و روغن،تخم شترمرغ

گوشت

گوشت شترمرغ،گوشت قرمز است . طعم، بافت و رنگ گوشت شترمرغ شبیه به گوشت گاو بوده اما میزان چربی،کالری و کلسترول آن کمتر است. به علاوه گوشت شترمرغ میزان بالایی از عناصر کم نیاز مانند روی و منیزیم را نیز داراست.

این گوشت نیاز بدن به ویتامین نیاسین

( ویتامین ب۳ ضد بیماری پلاگر در انسان و بیماری زبان سیاه در سگ است ) را تامین کرده

و نسبت به سایر گوشت ها مقادیر بیشتری ویتامین های A ، C ، B1 و B2 دارد. همچنین میزان گوشت بدست آمده از هر شترمرغ نیز بسیار قابل توجه است. یک شترمرغ ۱۲ ماهه

با وزن زنده ۱۰۰ کیلوگرم، لاشه ای با وزن ۶۰ کیلوگرم تولید خواهد کرد. از این ۶۰ کیلوگرم،۲۱ کیلوگرم گوشت درجه یک (استیک و فیله) و ۱۴ کیلو گرم گوشت درجه دو(گوشت لخم: استخوان دار) و مابقی استخوان و چربی خواهد بود.این مقادیر بسته به سن،جنس و روشهای مدیریتی تغییر می کند.

مشخصات کامل تخم شترمرغ

تخم شترمرغ به طور متوسط 17 - 19 سانتی متر طول ، 14 الی 15 سانتی متر عرض و ¼ تا 2/4 میلیمیتر ضخامت دارد .
وزن تخم شترمرغ حدوداً 1100-1900 گرم بوده که تقریباً 25 برابر تخم ماکیان است .
رنگ پوسته تخم مرغ بین سفید و زرد مایل به سفید بوده و شبیه ظروف چینی براق است و سطح آن از خلل و فرج پوشیده شده است .
تخم شترمرغ در دو نوع نطفه دار و بدون نطفه تولید می گردد . از تخم های نطفه دار جهت جوجه کشی و تولید جوجه استفاده می شود و از تخم های بدون نطفه هم مستقیما برای تهیه خوراکی و هم در صنایع جانبی مانند شیرینی پزی و شکلات سازی استفاده می شود . طعم تخم شترمرغ شبیه تخم مرغ بوده ولی خواص غذایی بیشتری نسبت به تخم مرغ دارد .

 

پوسته تخم شترمرغ ضخیم بوده و میتواند وزن زیادی را ( حدودا 120 کیلوگرم در محور افقی و 220 کیلوگرم در محور عمودی ) بدون اینکه آسیب ببیند تحمل کند . به همین دلیل از پوسته آن میتوان برای نقاشی ، حکاکی و کنده اری استفاده کرد و در تهیه وسایل مختلف از قبیل چراغ خواب ، لوستر ، تزیینات دکوری و فنجان های مختلف به کار برد .
تخم شترمرغ در حال حاظر از نظر اندازه در بین پرندگانی که بر روی کره زمین زیست میکنند ( اعم از آنهایی که قدرت پرواز تدارند ویا آنهایی که دونده هستند ) بزرگترین تخم به شمار می آیند . اما در مقایسه با بدنه اش کوچکترین تخم می باشد . اندازه تخم شترمرغ تقریباً 1.5 درصد وزن شترمرغ بالغ می باشد . در حالی که در کیوی که کوچکترین پرنده از راسته سینه پهنان است اندازه تخم تقریباً نصف اندازه بدن است .
پوسته تخم شترمرغ یک تا 1.5 ساعت پس از خروج از پارگین سفت و مقاوم می گردد .
عسلی شدن تخم ها حدوداً چهل و پنج دقیقه و سفت شدن آنها حدودا دو برابر این زمان وقت می گیرد . با یک تخم شترمرغ میتوان برای 18 نفر خاگینه درست کرد .
شترمرغ ها معمولاً از دو سالگی شروع به تخم گذاری می کنند . در اوایل و اواخر فصل تخم گذاری شاهد تخم های بدون نطفه هستیم .چون پرنده نر دیرتر آماده جفت گیری می شود . در برخی مزارع برای جبران این قضیه

شترمرغ های نر و ماده را در فصل استراحت از یکدیگر جدا نگهداری می کنند و در نزدیکی فرا رسیدن فصل تولید آنها را کنار یکدیگر قرار می دهند تا میل نرها به آمیزش بیشتر شود . در نتیجه پرنده نر سریعتر اقدام به جفت گیری کرده و آمار تخم های بی نطفه پایین می آید .

ارزش غذایی خواص تخم شترمرغ

تخم شتر مرغ از ارزش غذایی بالاتری نسبت به سایر تخم پرندگان برخوردار است ، این محصول شتر مرغ که حدود 1 تا 2 کیلو گرم است زمان مصریان باستان مصارف دارویی داشته است و منبع غنی از آهن می باشد و میزان کلسترول آن بسیار کم بوده و می تواند جایگزین مناسبی برای تخم مرغ باشد البته با توجه به اینکه هر فرد در هفته می تواند 5 عدد تخم مرغ در برنامه غذایی خود داشته باشد می تواند آن را با یک عدد تخم شترمرغ عوض کند.


 

تخم شتر مرغ مانند خود شترمرغ بسیار بزرگ است و حاوی 2000 کالری انرژی می باشد ، اگر قصد دارید تا تخم شترمرغ را آب پز کنید بهتر است بدانید که برای عسلی شدن آن بایستی 45 دقیقه صبر کنید و حدود 1 ساعت و نیم طول می کشد تا آن سفت شود.

 

 

تخم شترمرغ حاوی مقادیر زیادی اسیدهای چرب غیراشباع است و مقدار ویتامین E ، B5 و منگنز آن از تخم مرغ کمتر؛ و میزان سلنیوم آن که به تولید و تکثیر اسپرم های سالم کمک می کند، بسیار زیاد است.
البته میزان مس، آهن، روی و کلسیم در تخم شترمرغ به تغذیه شترمرغ بستگی دارد .

انواع بیماری های شترمرغ ها :

 

 

 

شترمرغ ها بیماری هایی از دیدگاه مراحل مختلف سنی می شود که این بیماری ها در یکی از بخش های ذیل :

1- بیماری های بعد از تولد

2- بیماری های انگلی

3- بیماری های ویروسی

4- بیماری های باکتریایی

5- قارچ ها و مخمرها

6- بلعیدن جسم خارجی

 

 

نکات جالب در مورد شترمرغ

  • سالم روزانه به اندازه کافی آب خورده و هر 24 ساعت یک و نیم لیتر ادرار از بدن خود دفع مینماید.
    ها پرنده هایی هستند که فقط در حالت ایستاده قادرند تا دفع ادرار نمایند.
    گاهاً مشاهده میشود که ارتفاع یک به سه متر نیز میرسد و وزن آن نیز حدود صد و هفتاد و پنج کیلوگرم
    تنفس با دهان باز که اکثراً در محیط هایی با دمای زیاد رخ میدهد در پرنده منجر به آلکالوز( افزایش سطح بی کربنات مایع خارج سلولی و قرار گرفتن PH خون در محدوده قلیایی بالاتر از 45/7 ) نمیشود.
    حجم تنفس در حالت استراحت حدودا نصف میشود یعنی سه الی شش بار در دقیقه
    جالب اینکه استخوانی که به نام کشکک میشناسیم در پرندگان سان وجود ندارد.
    پرنده دارای دو انگشت در هر پا و هر یک از انگشتان چهار بند دارند.
    نکته بعدی که بسیار جالب اینکه چینه دان ندارد و معده این پرنده است که عملیات ذخیره سازی غذا را انجام میدهد. در پرنده چیزی به نام کیسه صفرا وجود ندارد. روده کور در پرنده به صورت جفت وجود دارد.
    انباشته شدن سنگ در معده و پیش معده کاملاً امری عادی و معمول میباشد.
    هرچه دما بیشتر باشد تنفس حیوان نیز سریعتر خواهد بود، به طور مثال تعداد تنفس در در دمای بسیار گرم به چهل الی شصت هم میرسد. در هر بالغ تنفس شش الی 12 بار در دقیقه میباشد.
    در پرنده فقط تخمدان سمت چپ فعال است.
    هیچگاه تزریق دارو را از طریق ران انجام ندهید.
    بیضه های فقط در فصل جفت گیری اسپرم تولید مینمایند.
    آلت تناسلی فاقد مجرای ادرار میباشد و هیچ دخالتی در امر ادرار ندارد.
    در فصل جفت گیری بسیار خطرناک و جنگجو میباشد.
    رایج ترین داروی بی هوشی در پرنده کتامین میباشد

 

 

 

 

 

بخش دوم

 

روش های برتر پرورش

 

 

 

 

بهترین گزینه های پرورش شترمرغ

۱- چرخه کامل ( Full Cycle)
این حالت شکل معمول است. شما مولدهایی دارید که تخم می گذارند، انکوباسیون و جوجه کشی را انجام می دهید و سپس خودتان جوجه ها را تا رسیدن به سن کشتار پرورش می دهید. بهترین قسمت این روش این است که خودتان مسئول هر بخش هستید. اگر اشتباهی رخ دهد نمی توانید به جز خودتان کس دیگری را سرزنش کنید.
ممکن است محل جغرافیایی شما طوری باشد که هیچگونه تجهیزات انکوباسیونی در اطراف وجود نداشته باشد و شما مجبور باشید که این کار را خودتان انجام دهید. از طرف دیگر اگر مزرعه تان بزرگ است، ممکن است به افراد دیگری برای پرورش همه جوجه هایتان نیاز داشته باشید، زمین شما ممکن است محدود باشد یا ممکن است برای کاهش ریسک این کار را انجام دهید. بار مالی این نوع سرمایه گذاری وقتی همه مراحل را خودتان انجام دهید در بیشترین مقدار است. به طور کلی، با پیشرفت صنعت شترمرغ، کارها تخصصی تر شده و هر مزرعه دار تمایل دارد بر روی کاری که بهتر وارد است متمرکز شود.

۲- پرورش مولدها
برخی از مزرعه داران، مولد پرورش داده و تخمهای آنها را می فروشند. این منبع درآمد آنها است.

۳- تجهیزات جوجه کشی
ممکن است بخواهید فقط تجهیزات جوجه کشی داشته باشید. مزرعه دارانی هستند که برای جوجه کشی تخمهایشان به شما پول پرداخت می کنند. ممکن است تخم شترمرغ را خریداری کرده و به صورت جوجه یکروزه به فروش برسانید.
یک سیستم جوجه کشی خوب بسیار گران بوده و بنابراین به سرمایه گذاری هنگفتی نیاز دارد. قبل از تصمیم گیری برای راه اندازی تجهیزات جوجه کشی لازم است تقاضای موجود در منطقه یا تأمین تخم ها را مورد ارزیابی قرار دهید.
معمولا مزرعه داران برای قرار دادن تخم شترمرغ ها در ماشینتان مبلغ ثابتی را پرداخت کرده و برای هر جوجه ای که که تحویل می دهید نیز مبلغ بیشتری می پردازند. ثبت مشخصات تخم ها برای اینکه مالکان تخم ها جوجه های خود را تحویل بگیرند اهمیت فوق العاده ای دارد.

 

۴ - پروار بندی جوجه ها
کم هزینه ترین گزینه است. شما جوجه ها را در سن خاصی خریده و تا زمان کشتار پرورش می دهید. این گزینه به ویژه برای تازه کارها جالب است، مخصوصا اگر قرار داد خرید مجدد پرنده های کشتاری وجود داشته باشد، اما در این مواقع هوشیار باشید. در گذشته بسیاری از این برنامه های بیع متقابل به علت ناتوانی شخص پیشنهاد کننده چنین قرار دادهایی برای فروش محصول به قیمت مطلوب با شکست مواجه شده است. به عبارت دیگر به توافقات بیع متقابل عمل نشده و در برخی موارد پرنده ها روی دست مزرعه دار مانده و خود باید به بازار یابی آنها بپردازد.

۵ - گروه های منطقه ای
برخی طرفدار گروههای منطقه ای هستند چون مزرعه داران توسط یکدیگر حمایت می شوند. کار گروهی از هر لحاظ مفید است. مزرعه داران همگی دارای مولد بوده و همه تخم شترمرغشان را به یک فرد تحویل می دهند. هر مزرعه دار به طور چرخشی هر هفته تعدادی از جوجه ها را تحویل می گیرد. این بدین معنی است که مزرعه دار اول همه جوجه های هفته اول را تحویل می گیرد. مزرعه دار دوم همه جوجه ها را هفته دوم و ..، سیستم کاملا تعاونی است به طوری که هیچ جوجه ای به حال خود رها نمی شود و مدیریت ۵ جوجه به آسانی ۲۰ جوجه است. مطلب دیگر اینکه همه کشاورزان از خوراک مشابهی استفاده می کنند که به تولید محصول یکنواخت کمک می کند. خرید عمده، قیمت مناسب تری را برای این مزرعه داران به همراه دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بخش سوم

 

روش های جوجه کشی از شترمرغ

 

 

 

 

 

دوره تولید مثل شتر مرغ ( آموزش جوجه کشی شترمرغ )

 

تعداد نر و ماده در دوره تولید مثل شتر مرغ

در انتخاب تعداد شترمرغ های نر و ماده روشهاي زيادي وجود دارد و انتخاب روش مناسب به شرايط مختلف و بازده تخمها در سالهاي گذشته بستگي دارد.
بعضي از روشهاي تجربه شده :
1
نر و 1 ماده
1 نر و 2 ماده
1 نر و 3 ماده نکته: بعضي نرها فقط يک ماده را قبول و بقيه را رها مي‌کنند.
2
نر و 2 ماده
2 نر و 3 ماده نکته: اين دو روش موجب اشکالاتي در ثبت محصول است.در اين روشها روش دوم (یک نر و دو ماده ) مناسب تر از بقيه و به صرفه‌تر به نظر ميرسد.

تغذیه در دوره تولید مثل شتر مرغ

روش نامحدود : اين روش مناسب ترين روش است که مواد خوراکي در سطح مرتع به طور نامحدود در اختيار شترمرغهای مولدها قرار گيرد. علل استفاده اين روش: ـ راحت. ـ ارزان . ـ موجب چاقي نمي‌شود. ـ پرنده هميشه سير و آرام و در حالت طبيعي است.
در اين روش اگر خوراک کمتر از مقدار کافي مصرف شود نياز غذايي حيوان تامين نشده اثر سو‌ء خواهد گذاشت. علل کاهش مصرف از اين قرار است:
شرايط نامطلوب چراگاه،
ناکافي بودن غذاي مکمل،
کيفيت پايين غذاي مکمل مثل داشتن کپک يا مزه ناخوشايند
چيدن کوبي بلافاصله قبل از دوره توليد.
پر يا مايه‌
انگل و بيماري
عوامل وراثتي در خود مولدها

اضطراب دوره تولید مثل شتر مرغ

روش محدود: خوراک به طور آماده در اختيار حيوان قرار مي گيرد؛ اين روش جايي مناسب است که علوفه در دسترس نباشد.
نکته: در روش محدودبايد از مصرف زياد خوراک جلوگيري کردچرا که باعث چاقي شده واثر زيان‌باري بر باروري جنسي شترمرغ چه ماده و چه نر داردهمچنين مصرف بالاي پروتيئن موجب اضطراب گرمايي ويا توليد تخمهاي با پوسته خشک مي‌گردد.

دوره استراحت دوره تولید مثل شتر مرغ

چون در دوره توليد از هرگونه جابجايي و فعاليت غيرطبيعي در محيط مولدها بايد اجتناب کرد؛ لذا عمده کارهاي مربوط به مديريت مولد در دوره استراحت انجام مي‌گيرد:
پرکني.
مبارزه با انگلهاي خارجي مثل کـک، شپش، کنـه بوسيله افشانه‌هاي ضدعفوني.
مبارزه با انگلهاي داخلي مثل کرم نواري و کرم پهن بوسيله دارو.
واکسيناسيون در برابر بيماريهايي مثل ادرارسبز، تورم‌ روده، نيوکاسل.

جداکردن نرها و ماده‌ها دوره تولید مثل شتر مرغ

تغذيه در دوره استراحت؛ خود به دو دوره تقسيم مي‌شود:
دوره تعديل وزن؛ غالبا مولدها احتياج به کاهش وزن پيدا مي‌کنند. اين کار تا چند هفته به پايان دوره استراحت انجام مي‌شود. جيره آن عبارت‌است از مکمل ويتاميني معدني به همراه علوفه‌خشک يا تازه يا خوراک. نکته: هيچ نوع غله اي به مولدها داده نمي‌شود به استثناي مواردي مثل: بعد از پرکني، مايه‌کوبي، هنگام بيماري يا هواي سرد حداکثر 300 گرم به هر پرنده.

دوره آمادگی جنسی

این دوره که در 2 تا 4 هفته پاياني دوره استراحت انجام مي‌گيرد. جيره آن عبارت‌است از علوفه تازه با 400 گرم ذرت يا خوراک داراي 25 درصد غله و نيز مکمل فسفاته.
حذف شترمرغهاي غيراقتصادي؛ براي تعيين صرفه اقتصادي بايد در پرونده هر مولد اين موارد مشخص شود:
کم و کيف جفتگيري آن.
تاريخ روزهاي بدون جفتگيري.
تعداد،تاريخ، وزن واندازه همه تخمهاي آن.
وزن، اندازه و تاريخ و ساعت تولد همه جوجه‌هاي آن.
تعداد و تاريخ تخمهاي بدون نطفه.
تعداد و تاريخ تخمهاي با جنين مرده.
تعداد و تاريخ تخمهايي که جوجه با عمرکوتاه دارد.

نکته: عوامل مؤثر بر کميت وکيفيت تخم هر مولد از قرار زير است:
سن مولد؛ معمولا نرها از5/2 و ماده‌ها از 2 سالگي توليدمثل مي‌کنند و بعد در 6-5 سالگي به سقف توليد مي‌رسند.
نسبت نر و ماده؛ 1 نر به2 يا 3 ماده مناسب است.
تغذيه، باران ، انگلها، اضطراب؛ که مي تواند علت آن سروصدا، حيوانات وحشي و سگها يا حتي درگيري نرها باشد. و عوامل وراثتي و همخوني.

 

روش های جوجه کشی از شترمرغ


( جوجه کشی طبیعی جوجه کشی مصنوعی )
در جوجه کشی شترمرغ ها به مدت 6 هفته بر روی تخم مرغ ها می خوابند که پس از این مدت جوجه ها از تخم خارج می شوند و معمولاً شترمرغهای نر و ماده این عمل را به نوبت انجام می دهند . اجازه دادن به شترمرغ برای نشستن روی تخم بیش از 42 روز می تواند باعث ایجاد فشار بر روی پرنده شده آن را ضعیف سازد .


در این روش تعداد تخم گذاشته شده به شدت کاهش می یابد و برای تولید کنندگان تجاری مقرون به صرفه نمی باشد . جوجه های به دنیا آمده از طریق طبیعی معمولاً سرزنده تر هستند .

 

 

 

راهنمای جوجه کشی از تخم شترمرغ

 

 

تاریخچه جوجه کشی مصنوعی شترمرغ برای رسیدن به اهداف اقتصادی از زمان آقای آرتورداگلاس

در آفریقای جنوبی در سال 1867 آغاز شد که برای اولین بار دستگاه جوجه کشی را به بازار عرضه نمود .

 

استفاده از ماشین جوجه کشی دارای فواید زیاد می باشد :


1- با این روش تولید در شترمرغ افزایش می یابد . بطوری که در فصل تخمگذاری هر شترمرغ ماده بسته به نژاد و ژنتیک انفرادی و شرایط پرورش ، 40 تا 80 عدد تخم می گذارد .
2- در جوجه کشی مصنوعی امکان تولید جوجه های هم سن فراهم می شود . مدیریت جوجه های هم سن شترمرغ از نظر تغذیه و بهداشت بسیار با اهمیت می باشد و فروش و بازاریابی آنها نیز بهتر انجام می شود .
3- کنترل بیماری ها و مراقبت از جوجه ها از بدو تولد و امکان فراهم ساختن شرایط محیطی که بتوان درصد ماندگاری جوجه ها را افزایش داد مقدور می باشد .


نکات مهم و مراحل جوجه کشی تخم شترمرغ :


بطور کلی در جوجه کشی مصنوعی از تخم شترمرغ ها می بایست موارد زیر را مورد توجه قرار داد :

1- جمع آوری و حمل و نقل صحیح و بهداشتی تخم ها
2- تمیز کردن تخم ها
3- ضدعفونی کردن
4-کاهش حرارت تخم ها ( در صورت بالا بودن دمای محیط )
5- نگهداری و ذخیره کردن تخم ها
6- چرخش تخم ها در زمان ذخیره سازی
7- افزایش حرارت تخم ها
8- شرایط انکوباسیون و تفریخ

ماشین جوجه کشی

ماشین جوجه کشی محفظه ای است که در آن تمام شرایط لازم به تبدیل تخم به جوجه فراهم است . در ماشین جوجه کشی 4 عمل اساسی ، حرارت ، رطوبت ، تهویه و چرخش بصورت خودکار تحت کنترل است . ماشین های جوجه کشی شترمرغ دو نوع هستند : دستگاه ستر و دستگاه هچر .
دستگاه هچر از تمام قسمت های ستر تشکیل شده با این تفاوت که هچر تخم ها نمی چرخند و بجای آن سبدهای مخصوص هچر قرار داده شده است .
برای اجرای موفقیت آمیز جوجه کشی عوامل زیر از اهمیت ویژه ای برخوردار است :



*درجه حرارت * رطوبت * تهویه *چرخش

درجه حرارت :

دمای داخلی تخم مهمترین عامل فیزیکی است به بر روی تکامل جنینی تاثیر می گذارد. در جوجه کشی تخم شترمرغ دو نوع درجه حرارت مد نظر می باشد . درجه حرارت خشک و درجه حرارت مرطوب .

رطوبت نسبی :

رطوبت نسبی از تفاوت درجه حرارت خشک و مرطوب بدست می آید برای رشد جنین و تبدیل آن با جوجه ای با اندازه طبیعی محتویات تخم شترمرغ باید در یک حدود معین نسبی ثابت قرار گیرد . وقتی محتویات تخم شترمرغ به سرعت خشک شوند ، جوجه تولید شده کوچک تر از حد طبیعی خواهد شد . ولی وقتی تبخیر سریع انجام نگیرد ، جوجه تولید شده بزرگتر از حد طبیعی می گردد .

در هر دو حالت جنین ضعیف و قدرت جوجه درآوری و کیفیت جوجه تولید شده کاسته خواهد شد .

رطوبت زیاد هوای اطراف تخم باعث کاهش تبخیر از تخم شترمرغ خواهد شد و رطوبت کم تبخیر از تخم شترمرغ را افزایش می دهد .

کاهش وزن مورد انتظار در تخم بسته به اندازه تخم و کیفیت پوسته و سفیده و وضعیت منافذ بوسته متغیر است.

رطوبت نسبی مناسب در طی دوران جوجه کشی بین 15 تا 18 درصد می باشد .

تهویه :

ترکیب اصلی هوا شامل اکسیژن ، نیتروژن ، دی اکسید کربن و بخار آب می باشد . حرکت آزاد این گازها از طریق منافذ پوسته و غشاء های پوسته حائز اهمیت است .
رشد جنین بستگی به ورود اکسیژن به تخم شترمرغ و خروج دی اکسید کربن و رطوبت دارد .
چرخش هوا ، دما و رطوبت و سطح گازهای درون انکوباتور را یکنواخت نگه می دارد . ضمن اینکه تهویه نامناسب سبب تجمع دی اکسید کربن و کاهش شدید میزان جوجه درآوری می گردد .
با بزرگ شدن جنین ، نیاز به اکسیژن هم بیشتر میشود و هم دی اکسید کربن بیشتری تولید می شود .

اساس تهویه در جوجه کشی برای موارد زیر است :
تهویه اکسیژن
جابجایی دی اکسید کربن
جابجایی بخار آب
جابجایی گرما
خارج نمودن هوای کثیف از دستگاه جوجه کشی و اتاق جوجه کشی به اندازه تهیه اکسیژن اهمیت دارد . این امر در اواخر دوره انکوباسیون از اهمیت بیشتری برخوردار است . با افزایش درجه حرارت خشک تقاضای اکسیژن جنینی افزایش میابد و به دنبال آن تولید آب و دی اکسید کربن بیشتر می شود .

چرخش تخم ها :

چرخاندن تخم یک عامل بسیار مهم بخصوص در هنگام تکامل جنین در دوران اولیه جوجه کشی است . با چرخاندن تخم ها طی دوران انکوباسیون ، مایعات حاوی مواد مغذی و مواد زائد تولیدی اطراف جنین در حال تکامل حرکت کرده و جابجا می شوند . چرخش نامناسب تخم ها تلفات جنینی و تلفات پس از تفریح را افزایش می دهد .

 

 

زاویه چرخش تخم ها باید 45 درجه نسبت به خط عمود باشد و حداقل 6 بار در روز انجام گیرد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بخش چهارم

 

منابع تولید و پرورش

 

 

 

 

احداث مزرعه شترمرغ برای هر کسی پر ماجراست.

برای راه اندازی مزرعه شترمرغ به زمین، نیروی کار، آب، مجوز و نقدینگی نیاز دارید. قبل از آغاز چنین پروژه ای برخی از جنبه های مورد نیاز را مورد بررسی قرار می گیرد.

زمین

باید بررسی کنید که چگونه از زمینی که در اختیار دارید استفاده کنید. بسته به اینکه چه گزینه هایی را در شروع کار در نظر گرفته اید باید تصمیم بگیرید که چه مقدار زمین برای جفت گیری، نگهداری جوجه ها، پرورش پرنده ها تا سن کشتار و تجهیزات جوجه کشی اختصاص دهید. ممکن است فضاهای دیگری را برای ساختمان های اداری، فروشگاه یا محل استراحت کارگران در نظر بگیرید.
گروه بندی معمول شترمرغ ها به صورت دسته های سه تایی یعنی یک نر و دو ماده است، اما شما ممکن است نگهداری جفتی ( یک نر و یک ماده)، یا دسته های چهارتایی ( یک نر و سه ماده) و یا نگهداری دسته جمعی (دو یا چند نر با دو یا چند ماده) در نظر بگیرید. ما نگهداری جفتی و یا سه تایی را توصیه می کنیم. چون کنترل عملکرد فردی هر پرنده امکان پذیر است.
فضای مورد نیاز برای پرورش دسته سه تایی۳۰ متر (۳۲ یارد) در ۵۰ متر (۵۵ یارد) و در مجموع ۱۵۰۰ متر مربع است. البته این اندازه بدون هیچگونه عواقب جدی تقریبا به نصف قابل تقلیل می باشد اگرچه گردشگاه های بزرگتر با مکان های دویدن وسیع مطلوبتر بوده و به همین علت گردشگاه ها به صورت مستطیل در می آید تا مربع.
جوجه ها طی چهار هفته اول زندگی به فضای کمی نیاز دارند. فضای ۲ متر (۲ یارد) در ۱۰ متر (۱۱ یارد) برای ۲۰ جوجه کافی است، لیکن جوجه ها سرعت رشد چشمگیری دارند، با رشد جوجه ها نیاز به فضای پرورشی به سرعت افزایش می یابد.
بسته به شرایط آب و هوایی، جوجه ها هنگام شب به سالن نیاز دارند. در صورت وجود منبع گرمایی، همه جوجه ها باید به این منبع گرمایی دسترسی داشته باشند. بر اساس احتیاجات بدنشان جوجه ها باید دور از حرارت بنشینند. وقتی جوجه ها مستقیما از هچر به زیر سایه بان در طول روز منتقل می شوند، در دو هفته اول به یک لامپ حرارتی در طول شب نیازدارند. سایه بان حتی به شکل سایه درخت عامل مهمی برای شترمرغ ها در هر سنی است. در مواقعی که در نظر دارید تجهیزات جوجه کشی مورد نیاز را خودتان داشته باشید باید ابعاد اتاق مورد نیاز را در نظر داشته باشید که بستگی به انکوباتور و هچر خریداری شده دارد. به یک اتاق برای انکوباتور، یک اتاق برای هچر، محلی برای تمیز کردن تخم ها و محلی اختیاری برای ذخیره تخمها قبل از قرار دادن در انکوباتور نیاز دارید.

 

نیروی انسانی

پرندگان بالغ باید دو بار در روز تغذیه شوند یک بار در اوایل روز و یک بار در وسط یا پایان عصر. جوجه ها باید حداقل پنج بار در روز سرکشی شوند، وقتی تخم ها هفته ای یکبار گذاشته شوند جوجه کشی به طور روزانه و هچینگ باید روزی دو بار بررسی شود. همه این کارها به نیروی کار انسانی نیاز دارد. عمل دیگری که نیاز شدیدی به نیروی کار دارد تمیز کردن لانه جوجه ها است تا جوجه ها از خوردن مدفوع باز داشته شوند ( بسته به تراکم، سطح و سن جوجه ها ) به طو ر مشابه، چیدن تخم ها در انکوباتور و نظافت هچر به زمان زیادی نیاز دارد. پس از اعمال مربوط به کارگران مزرعه، قسمت اعظم کار پرورش، نظارت است. پیشگیری بهتر از درمان است و بر طرف کردن نواقص پیش از بروز مشکل موجب صرفه جویی در وقت و هزینه می شود.
نظارت مداوم موثر است، اما بهترین حالت این است که مولد ها غیر از زمان خوراک دادن و جمع آوری تخم شترمرغ به حال خود رها شوند. انجام امور با یک شخص امکان پذیر است ولی استفاده از دو یا چند نفر آسان تر بوده و استرس کمتری به همراه دارد. باید در نظر داشته باشید که آیا وقت کافی دارید؟ از پرداخت هزینه کارگر یا کارگران مزرعه بر می آیید؟

آب

پرندگان در طول شبانه روز به آب نیاز دارند. این موضوع را باید در طراحی لانه ها در نظر داشته باشید که احتمالا تأمین آب، هزینه ای را به شما تحمیل خواهد کرد. در آب و هوای سرد، ممکن است نیاز به نصب آبگرمکن هایی باشد تا دمای آب را برای همه پرنده ها در ۲۰ درجه سانتیگراد ثابت نگه دارد و صرفا یخ نزدن آب کافی نیست.
شترمرغ ها علاقه به نوشیدن آب در حین غذا خوردن دارند که این عمل موجب کثیف شدن سریع آب می شود و بنابراین باید به طور منظم آب تمیز در اختیارشان قرار گیرد. پرنده ها نیاز مداوم به آب دارند و همین بر مصرف غذای خشک تأثیر می گذارد. آب بسیار سرد یا گرم مصرف آب را تحت تأثیر قرار داده و اغلب موجب کاهش مصرف غذا می شود.

مجوز

برای اینکه بدانید اخذ چه نوع مجوزهایی برای احداث مزرعه شترمرغ لازم است باید با مراکز مرتبط از جمله معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزی، سازمان دامپزشکی و یا معاونت های امور دام بخش طیور غیر مرسوم و سازمانهای مرتبط با پرورش شترمرغ منطقه مشورت کنید. در برخی کشورها نظیر آلمان باید دوره ای را در زمینه پرورش شترمرغ گذراند. خوشبختانه کشورهای دیگر تا این حد سختگیر نیستند و پرورش شترمرغ را همچون دیگر فعالیتهای مزرعه ای تلقی می کنند. نکات زیر را باید روشن کنید:
مجوز برای مالکیت پرندگان
مجوز برای حمل و نقل پرندگان
احداث چاه تلفات برای دفن پرنده های مرده
بازرسی های دامپزشکی
معیارهای امنیت زیستی ( Bio Security) نظیر حوضچه ورودی وسایل نقلیه تا وسایل نقلیه هنگام ورود به مزرعه از داخل مواد ضد عفونی عبور کنند.
سوالات و موارد مهم را یاد داشت کرده با کسی که در منطقه شما پرورش شترمرغ دارد صحبت کنید، آنها منبع با ارزشی برای کمک هستند.

مسائل اقتصادی و سرمایه گذاری

برای راه اندازی نیاز به سرمایه دارید. همچنین احتمالا ایده هایی در زمینه اینکه چه مقدار توانایی مالی برای این کار دارید، خواهید داشت. توصیه این است که دایره فعالیت را نصف کنید. در هر صورت از کسی وام نگیرید.
تنها وقتی فروش محصولاتتان را آغاز می کنید درک روشنی خواهید داشت که فعالیتتان سود آور بوده است یا خیر. اغلب اوقات مزرعه داران جدید بدون برنامه مقدار زیادی پول برای فراهم کردن شیک ترین تجهیزات صرف می کنند. مزرعه هایی شبیه به هتلها ی کوچک و کاملا غیر قابل کاربرد مشاهده شده اندکه وقتی به مراحل مهمی می رسند که عملا باید محصولاتشان را بازاریابی کنند بودجه شان به پایان رسیده است چون تولید به اندازه مورد انتظار نبوده است. توصیه این است که کار را ساده آغاز کنید. از امکانات موجود استفاده کنید. از قفس هایی که دارید، ساختمانهایی را که قبلا احداث شده اند استفاده کنید. آنچه ضروری است سرمایه گذاری در تهیه انکوباتور مناسب می باشد. یک انکوباتور خوب نتایج خوبی به همراه خواهد داشت که انکوباتور بد ندارد.

رکوردگیری

 

  1. در رکورد گیری باید قادر باشید برای هر لانه به سوالات زیر پاسخ دهید.
    o مولدها چه تعداد تخم گذاشته اند؟
    o هزینه تغذیه مولدها در یک سال چقدر شده است؟
    o میزان جوجه در آوری عملا چقدر بوده است ؟
    o چه تعداد از جوجه ها به سن کشتار رسیده اند؟
    o هزینه تغذیه هر جوجه تا سن کشتار چقدر است ؟ و از پاسخ این سوال محاسبه کنید.
    o هزینه تولید هر تخم چقدر است؟
    o هزینه تولید جوجه یک روزه چقدر است؟
    o هزینه پروار پرنده ها تا رسیدن به وزن مشخص چقدر است؟
    o هزینه ها را با در آمدها مقایسه کنید:
    o فروش پوسته تخم شترمرغ چقدر می شود؟ فروش پر؟ فروش پوست؟ فروش گوشت؟

با انجام محاسبات فوق به ازای هر لانه، قطعا قادر خواهید بود که بیشترین و مهم ترین بخش و کمترین آنها را مشخص کنید. اگر دسته سه تایی سود آور نیست، حذف کنید و ضرر را کاهش دهید.